دلایل رایج خرابی اکسیژن‌ساز و راهکارهای تعمیر آن

اکسیژن‌سازها یکی از حیاتی‌ترین تجهیزات پزشکی برای بیماران تنفسی محسوب می‌شوند. این دستگاه‌ها با استفاده از فناوری جذب نوسانی فشار (PSA)، اکسیژن موجود در هوا را جدا کرده و با غلظتی بالا در اختیار بیمار قرار می‌دهند. با توجه به اهمیت عملکرد دقیق این دستگاه‌ها، هرگونه خرابی یا اختلال می‌تواند مستقیماً بر سلامت بیمار تأثیر بگذارد. در این مقاله به بررسی مهم‌ترین دلایل خرابی اکسیژن‌ساز و راهکارهای کاربردی برای تعمیر آن می‌پردازیم.

۱. خرابی کمپرسور اکسیژن‌ساز

علائم:

• دستگاه روشن می‌شود ولی صدای کمپرسور به‌درستی شنیده نمی‌شود.

• تولید اکسیژن متوقف یا بسیار کم می‌شود.

• لرزش یا صدای غیرعادی از داخل دستگاه.

دلایل:

• استهلاک قطعات داخلی کمپرسور.

• کارکرد مداوم بدون توقف.

• عدم سرویس دوره‌ای.

راهکار تعمیر:

• بررسی و تعویض بلبرینگ‌ها و قطعات متحرک کمپرسور.

• در صورت سوختن کامل موتور، تعویض کل کمپرسور توصیه می‌شود.

• روغن‌کاری مجدد در مدل‌هایی که دارای کمپرسور روغنی هستند.

دلایل رایج خرابی اکسیژن‌ساز و راهکارهای تعمیر آن

۲. افت خلوص اکسیژن

علائم:

• کاهش محسوس درصد اکسیژن خروجی (کمتر از 85%).

• هشدار کاهش خلوص از پنل دستگاه.

• تنفس سخت بیمار علی‌رغم روشن بودن دستگاه.

دلایل:

• اشباع شدن مواد زئولیت داخل سیلندرها.

• خرابی شیرهای سلونوئیدی که جریان هوا را کنترل می‌کنند.

• فیلترهای آلوده یا مسدود شده.

راهکار تعمیر:

• تعویض یا احیای زئولیت‌ها با مواد جدید.

• بررسی عملکرد شیرهای برقی و تعویض در صورت گیر کردن.

• تمیز کردن یا تعویض فیلتر هوای ورودی و فیلتر گرد و غبار داخلی.

۳. عدم روشن شدن دستگاه

علائم:

• روشن نشدن کامل دستگاه.

• نداشتن هیچ صدای فعالیتی پس از اتصال برق.

دلایل:

• خرابی برد الکترونیکی اصلی.

• مشکل در سیم‌کشی داخلی یا کابل برق.

• فیوز سوخته یا قطع کننده جریان.

راهکار تعمیر:

• بررسی ولتاژ ورودی و سلامت کابل و دوشاخه.

• تست فیوزها با مولتی‌متر و تعویض آن‌ها در صورت نیاز.

• در صورت معیوب بودن برد کنترل، تعمیر تخصصی یا تعویض آن توصیه می‌شود.

۴. بروز صدای زیاد یا غیرعادی

علائم:

• صدای آزاردهنده هنگام کارکرد دستگاه.

• سوت کشیدن یا ضربه‌های منقطع از داخل دستگاه.

دلایل:

• شل بودن قطعات داخلی مثل کمپرسور یا شیرهای فشار.

• فرسودگی لرزه‌گیرهای کمپرسور.

• ورود جسم خارجی به داخل دستگاه.

راهکار تعمیر:

• باز کردن قاب دستگاه و بررسی اتصالات مکانیکی.

• تعویض یا محکم کردن پایه‌های کمپرسور.

• در صورت وجود جسم خارجی، پاکسازی داخل دستگاه.

۵. مسدود شدن مسیر هوا

علائم:

• جریان هوا کم یا قطع می‌شود.

• صدای “هیس” یا نشت هوا بدون خروج واقعی اکسیژن.

دلایل:

• مسدود شدن لوله‌ها یا شلنگ خروجی.

• گرفتگی در محل اتصال نازل یا لیوان مرطوب‌کننده.

• وجود رطوبت یا آلودگی در فیلتر هوا.

راهکار تعمیر:

• بررسی کامل مسیر لوله‌کشی و اطمینان از باز بودن آن.

• تعویض شلنگ‌های پوسیده یا نشت‌دهنده.

• سرویس لیوان مرطوب‌کننده و استفاده از آب مقطر.

۶. خطای هشدار دستگاه

علائم:

• چشمک زدن چراغ‌های هشدار یا صدای بوق ممتد.

• نمایش کد خطا در مدل‌های دیجیتال.

دلایل:

• دمای بالای موتور یا مدار.

• افت فشار داخلی یا خلوص پایین اکسیژن.

• خطای نرم‌افزاری در برد اصلی.

راهکار تعمیر:

• خنک‌سازی دستگاه با خاموشی موقت و تهویه مناسب.

• بررسی کد خطا با دفترچه راهنما یا دستگاه دیاگ.

• در صورت لزوم ریست کردن دستگاه یا فلش مجدد برد.

نکاتی برای جلوگیری از خرابی اکسیژن‌ساز

1. سرویس دوره‌ای: تمیزکاری و تعویض فیلترها باید هر ۳ تا ۶ ماه انجام شود.

2. استفاده در محیط مناسب: گرد و غبار، رطوبت و دمای بالا عمر دستگاه را کاهش می‌دهند.

3. عدم استفاده مداوم: بهتر است دستگاه در فواصل مشخصی خاموش شود تا قطعات استراحت کنند.

4. جابه‌جایی صحیح: اکسیژن‌ساز باید به آرامی حمل شود؛ ضربه‌های شدید می‌تواند باعث شکستگی قطعات داخلی شود.

نتیجه‌گیری

تعمیر اکسیژن‌ساز نیازمند دانش فنی و تجربه در زمینه تجهیزات پزشکی است. بیشتر خرابی‌های این دستگاه‌ها قابل پیشگیری هستند اگر نگهداری صحیح و منظم انجام شود. در صورت بروز مشکل، بهتر است از تعمیرکار متخصص استفاده کنید تا از آسیب‌های بیشتر جلوگیری شود.

در نهایت، استفاده درست و اصولی از دستگاه، علاوه بر حفظ سلامت بیمار، موجب افزایش عمر مفید دستگاه نیز خواهد شد.