دستگاه اکسیژن ساز یکی از تجهیزات پزشکی حیاتی است که برای تامین اکسیژن خالص یا غنی شده برای بیماران با مشکلات تنفسی به کار میرود. این دستگاهها به دلیل تکنولوژی پیشرفته و کاربردهای حیاتیشان، باید به دقت و با رعایت نکات فنی استفاده شوند. اما مانند هر دستگاه الکترونیکی و مکانیکی، ممکن است هنگام کار دچار خطا یا ارور شوند. ارور دادن دستگاه اکسیژن ساز میتواند دلایل متعددی داشته باشد و شناخت دقیق این دلایل برای کاربران، تکنسینها و پزشکان اهمیت بالایی دارد.
در این مقاله به بررسی کامل علل ارور دادن دستگاه اکسیژن ساز، انواع ارورها، نحوه تشخیص و راهکارهای رفع مشکلات پرداخته خواهد شد.
1. آشنایی با دستگاه اکسیژن ساز
1.1 عملکرد کلی دستگاه اکسیژن ساز
دستگاه اکسیژن ساز با استفاده از فرآیند جذب نیتروژن (PSA: Pressure Swing Adsorption) یا سایر روشها، هوای محیط را گرفته و اکسیژن خالص یا با غلظت بالا تولید میکند. این اکسیژن سپس از طریق ماسک یا نازال کانول به بیمار منتقل میشود.
1.2 اجزای اصلی دستگاه اکسیژن ساز
-
کمپرسور هوا
-
فیلترهای هوای ورودی
-
تانک یا بستر جاذب نیتروژن (زئولیت)
-
سنسورهای اکسیژن
-
نمایشگر و برد کنترل
-
خروجی اکسیژن و لولهها
2. انواع ارورهای دستگاه اکسیژن ساز
دستگاههای اکسیژن ساز معمولاً مجهز به سیستم نمایش خطا یا ارور هستند که با کدهای عددی، چراغهای هشدار یا پیامهای متنی بر روی صفحه نمایش، کاربران را از بروز مشکل آگاه میکنند. این ارورها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
-
ارور فشار پایین یا فشار بالا
-
ارور دمای غیرمجاز
-
ارور جریان اکسیژن
-
ارور حسگر اکسیژن
-
ارور فیلتر یا انسداد هوا
-
ارور برق و منبع تغذیه
-
ارور قطعات مکانیکی مانند کمپرسور
3. دلایل ارور دادن دستگاه اکسیژن ساز
3.1 فشار پایین یا فشار بالا
-
فشار پایین: معمولاً به دلیل نشتی در مسیر هوا، خرابی کمپرسور، انسداد فیلترها یا مشکلات در بستر جاذب نیتروژن اتفاق میافتد.
-
فشار بالا: ممکن است ناشی از انسداد در مسیر خروجی، خرابی شیرها یا بسته شدن لولهها باشد.
3.2 دمای غیرمجاز
دستگاههای اکسیژن ساز حساس به دمای محیط و داخلی هستند. افزایش دمای بیش از حد میتواند ناشی از خرابی فن خنککننده، تجمع گرد و غبار یا مشکلات الکتریکی باشد.
3.3 جریان اکسیژن غیرمجاز
جریان کمتر یا بیشتر از حد معمول اکسیژن میتواند به دلایل زیر رخ دهد:
-
انسداد در خروجی اکسیژن یا لولهها
-
خرابی شیر جریان یا تنظیم کننده
-
خرابی سنسور جریان
3.4 ارور حسگر اکسیژن
حسگرهای اکسیژن که کیفیت و غلظت اکسیژن را اندازهگیری میکنند ممکن است به دلایل زیر دچار ارور شوند:
-
کثیفی یا خرابی سنسور
-
اتصال نامناسب سنسور به برد کنترل
-
فرسودگی یا خراب شدن سنسور به مرور زمان
3.5 ارور فیلتر یا انسداد هوا
فیلترهای هوا که از ورود گرد و غبار و ذرات آلوده به داخل دستگاه جلوگیری میکنند، در صورت گرفتگی یا کثیفی بیش از حد باعث کاهش عملکرد دستگاه و بروز ارور میشوند.
3.6 ارور برق و منبع تغذیه
ناپایداری برق، قطع شدن منبع تغذیه یا مشکلات کابلکشی میتواند باعث خاموش شدن ناگهانی دستگاه یا ارور برق شود.
3.7 مشکلات مکانیکی و کمپرسور
کمپرسور دستگاه که وظیفه تامین فشار هوا را دارد، در صورت خرابی مکانیکی، سایش یا نقص در قطعات داخلی باعث اختلال و نمایش ارور میشود.
4. نحوه تشخیص و رفع ارورهای دستگاه اکسیژن ساز
4.1 بررسی اولیه دستگاه
-
مطمئن شوید دستگاه به درستی به برق متصل است.
-
فیلترهای ورودی هوا را بررسی و در صورت نیاز تعویض کنید.
-
مسیرهای خروجی هوا را از نظر انسداد کنترل کنید.
-
از سالم بودن کابلها و اتصالات اطمینان حاصل کنید.
4.2 رفع ارور فشار
-
نشتیها را در مسیر هوا بررسی کنید و در صورت وجود تعمیر اکسیژن ساز یا تعویض کنید.
-
کمپرسور را تست کنید و در صورت خرابی تعویض یا تعمیر شود.
-
فیلترها و بستر جاذب نیتروژن را تعویض یا تمیز کنید.
4.3 رفع ارور دما
-
فن خنککننده دستگاه را بررسی و در صورت نیاز تعویض کنید.
-
محل دستگاه را از نظر دمای محیط کنترل کنید؛ دستگاه را در محیط با دمای مناسب قرار دهید.
-
گرد و غبار را از روی دستگاه و پنجرههای تهویه پاک کنید.
4.4 رفع ارور جریان اکسیژن
-
لولهها و مسیرهای خروجی اکسیژن را از نظر انسداد بررسی و رفع انسداد کنید.
-
شیرهای تنظیم جریان را بررسی و در صورت خرابی تعویض کنید.
-
سنسور جریان را بررسی و در صورت خراب بودن تعویض کنید.
4.5 رفع ارور حسگر اکسیژن
-
سنسور اکسیژن را تمیز کنید یا در صورت خرابی تعویض نمایید.
-
اتصالات حسگر به برد کنترل را چک کنید و اصلاح کنید.
4.6 رفع ارور برق
-
منبع تغذیه و کابلها را بررسی کنید.
-
در صورت ناپایداری برق از محافظ برق استفاده کنید.
-
باتری یا UPS در صورت استفاده را تست نمایید.
4.7 رفع مشکلات مکانیکی
-
کمپرسور را به تکنسین متخصص نشان دهید.
-
در صورت وجود صدای غیرعادی، ویبره یا گرمای بیش از حد، دستگاه را خاموش و برای تعمیر اقدام کنید.
5. نکات مهم در نگهداری و استفاده از دستگاه اکسیژن ساز
-
دستگاه را در محیط خشک، خنک و دور از گرد و غبار نگه دارید.
-
فیلترهای هوا را به صورت دورهای تمیز یا تعویض کنید.
-
هر گونه صدای غیرمعمول، بوی سوختگی یا تغییر در عملکرد دستگاه را جدی بگیرید.
-
از استفاده طولانی مدت در محیطهای خیلی گرم یا مرطوب خودداری کنید.
-
دفترچه راهنمای دستگاه را دقیق مطالعه کنید و مطابق با توصیههای سازنده عمل نمایید.
-
برای تعمیرات حتماً از تکنسینهای مجاز و متخصص استفاده کنید.
6. نتیجهگیری
دستگاه اکسیژن ساز ابزاری حیاتی برای بیماران با نیاز به اکسیژن درمانی است. ارور دادن این دستگاهها میتواند ناشی از دلایل مختلف مکانیکی، الکتریکی یا محیطی باشد. شناخت این خطاها و نحوه رفع آنها به حفظ سلامت بیمار و افزایش طول عمر دستگاه کمک میکند. همچنین نگهداری صحیح و رعایت نکات ایمنی از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری خواهد کرد.